Теориялық информатика: Теориялық информатика дегеніміз не? — Технологиялық

Содержание

Э. А. Абдыкеримова


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
Ш.ЕСЕНОВ АТЫНДАҒЫ КАСПИЙ МЕМЛЕКЕТТІК ТЕХНОЛОГИЯЛАР 
ЖӘНЕ ИНЖИНИРИНГ УНИВЕРСИТЕТІ 
 
 
 
 
 
 
 
Э.А.Абдыкеримова 
 
 
 
 
 
ИНФОРМАТИКАНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ  
ПӘНІНЕН ДӘРІСТЕР ЖИНАҒЫ 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ақтау — 2012
 
 


 

 
УДК 004(075-8) 
ББК 32.81 я73 
А 14 
 
 
Пікір жазғандар:  
                           1. п.ғ.д., профессор Ғ.И.Имашев 
                           2. т.ғ.д., профессор С.М.Ахметов                              

                           3. п.ғ.к., доцент Р.С.Шуақбаева 
 
 
Абдыкеримова Э.А.  
А 14
 
Информатиканың  теориялық  негіздері  пәнінен  дәрістер  жинағы:  Оқу 
қҧралы/Э.А. Абдыкеримова – Ақтау, 2012. –  161 бет. 
 
 
ISBN 978-601-7349-81-3 
 
 
Оқу  қҧралында  «Информатиканың  теориялық  негіздері»  пәні  бойынша 
дәрістер  курсы  ҧсынылған.  Дәрістер  курсы  5В011100  —  «Информатика» 
мамандығына  арналған  Қазақстан  Республикасының  мемлекеттік  білім  беру 
стандартының  негізінде  қҧрастырылды.  Дәрістер  курсы  5В011100  — 
«Информатика»  мамандығының  кҥндізгі  және  сыртқы  оқу  бӛлімінің 
студенттері ҥшін арналған.  
 
 
 
             УДК 004(075-8) 
                                                                                          ББК 32.81 я73 
 
 
Ш.Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар және инжиниринг 
университетінің оқу-әдістемелік Кеңесінің шешімімен баспаға ҧсынылған. 
 
 
 
 
 
 
ISBN 978-601-7349-81-3                    © Ш.Есенов атындағы КМТжИУ, 2012 
 
 

ИНФОРМАТИКА ОҚЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI

Тақырыбы: Информатика оқытудың теориялық негiздерi

Ұстаз да, шәкірт те бас иетін,
Компьютер, бар сенің қасиетің.
Бір емес бірнеше іс атқарасың,
Жалғыз өзің, мыңның ісін атқарасың – дегендей Информатиканы оқыту әдiстемесiнде бiрiктiрiлген барлық әдiстемелiк педагогикалық бiлiмдер мен тәжiрибелер жиынтығынан “Информатика” курсы бөлiнiп шығады. Бұл оқу пәнiнiң мазмұнында информатиканы оқыту әдiстемесiнiң жалпы теориялық негiздерi, типтiк техникалық құралдар жиыны және сонымен бiрге жоғары мектеп курсының нақты тақырыптарын оқыту әдiстемесi қарастырылды.

Жоғары оқу орындарында информатика мамандығының “Информатика” курсы біраз программалық жабдықтарды қамтиды. Қазiргi кезде объекттіленген бағдарланған программалау орталарын көптеп дайындалуы және олардың түрлі нұсқаларының пайда болуы курс мазмұнының да, оны оқыту әдiстемесiнiң де өзгерiп отыруына әкелуде. Осының әсерiнен Delphi бағдарласасының оқытудың түрлi әдiстерi мен құралдары пайда болуда. Осындай әдiстердiң бiрi ретiнде, үйренушiнiң өз бетiмен жұмыс iстеуiне негiзделген компьютер көмегiмен оқыту әдiсiн алуға болады. Ал компьютерлiк оқыту жүйелерi компьютер көмегiмен оқытудың негiзгi құралы.

Уақыт өте келе бiлiм беру жүйесiн компьютерлендiрудiң ойдағыдай жүзеге асып келе жатқандығын практика көрсетiп келедi. Бұл мәселенi: компьютер, оның программалық қаматамасыз етiлуiнiң бiртiндеп жүзеге асырылуы, мамандардың дайындалу қарқыны, информатика пәнiнiң оқыту әдiстемесiнiң, оның iшiнде нақты курстарды оқытудың әдiстемесiнiң қалыптасып келе жатқандығынан байқауға болады.

Қазіргі кезде информатика курсының түрлi компьютерлiк оқыту программалары бар. Мұндай программаларда бiлiм берудiң курс мазмұнын игеруде дағды мен ебдейлiктi қалыптастыруға қажеттi тапсырмалар, бақылау сұрақтары мен олардың жауаптары, студенттiң бiлiмi деңгейiн бағалау, т.с.с. мақсаттар ескерiлмей қалуда. Себебi олардың көпшiлiгi тек курс мазмұнын берумен ғана шектеледi.

Әрине, бұл құралдардың барлығы бiрдей нашар деген пiкiрден аулақпыз. Дегенмен қазiргi кезде шығарылып жатқан компьютерлiк оқу құралдарының көпшiлiгi талаптарға сай келе бермейдi. Негiзiнде оқытудың компьютерлiк программалары дәстүрлi оқыту құралдарының тиiмдi жақтарын қамтып, оны жаңа сапалық көрсеткiштермен толықтыруы тиiс. Бұл компьютерлiк оқыту программаларын құруда ескерiлуi қажет негiзгi талаптардың бiрi. Сол себептi компьютерлiк оқыту жүйелерiн даярлау деңгейiн жетiлдiру қазiргi кездегi көкейкестi мәселелердiң бiрi болып алдыңғы кезекке шығады.

Жұмыстың мәселесi: жоғары оқу орындарында информатика курсын оқытуда болашақ информатик және т.б. мамандарды стандарт талаптарын сай етiп дайындау мақсатында курсты компьютер көмегiмен оқыту әдiстемесiн жасау.

Қазiргi кездегi көптеген зерттеулерге талдау жасай отырып, информатика курсын оқыту әдiстемесiнiң ғылыми-теориялық тұрғыда негiзделгендiгiне сүйене отырып және болашақ информатик мамандарды стандарт талаптарына сай етiп даярлау мақсатында дипломдық жұмыс тақырыбын «Информатика пәнінен электронды оқулық құру» деп таңдап алдық.

Зерттеудiң мақсаты: Информатика пәнiнiң компьютерлiк технология негiзiнде оқыту әдiстемесiн ұсыну.

Информатиканың пайда болуы және дамуы

Информатика термині 60 жылдары Францияда электрондық есептеу машинасы көмегімен ақпаратты автоматты түрде өңдеумен айналысатын саланы атау негізінде пайда болды. Іnformatіgue (информатика) француз термині іnformatіon (ақпарат) және automatіgue (автоматика) екі сөздің бірігуінен пайда болған және «ақпараттық автоматика немесе ақпаратты автоматты өңдеу» дегенді білдіреді. Ағылшын тілді елдерде оның синонимі computer scіence (компьютерлік техника туралы ғылым) сәйкес келеді. Информатика ақпаратты сақтау мен түрлендіруге бағдарланған арнайы құрылымдар — компьютерлер шыққанда және оларды адамның өндірістік және қоғамдық өмірінде кеңінен колдана бастаған кезде, яғни өткен ғасырдың ортасында дами бастады.

Информатиканың адам қызметінің жеке саласы болып бөлінуі ең алдымен есептеу техникасының дамуына байланысты. Бұған негізгі еңбек сіңірген микропроцессорлық техника болды. Оның 70-жылдардың ортасында пайда болуы екінші электрондық революция болып табылды. Осы уақыттан бастап есептеу машинасының элементтік базасы интегралдық схема және микропроцессор болды, ал компьютерді құру және қолдануға байланысты сала тез қарқынмен дамуда. «Информатика» термині жаңа мағынаға ие болды және ол тек компьютерлік техниканың жетістіктерін бейнелеу үшін ғана емес, сонымен қатар ақпараттарды жіберу және өңдеу процестерімен де байланысты. Қазіргі кезде информатика — ақпаратты алудың, сақтаудың, түрлендірудің, таратудың, пайдаланудың барлық аспектілерін зерттейтін, адамның практикалык іс-әрекетінің ақпараттық технологияларды пайдалануымен байланысты күшті қарқынмен дамып келе жатқан және үнемі толықтырылып, кеңейіп отыратын ғылым.

Есептеуіш техника – есептеуіш жүйелерді құрудың жалпы қағидалары талданатын бөлім. Мұнда мәселе техникалық бөлшектер немесе электрондық схемалар жайында емес, есептеуіш (компьютерлік) жүйелердің архитектурасы тұрғысынан алғандағы олардың принциптік шешімі туралы болады. Мұндай классикалық шешім мысалы ретінде – алғашқы компьютерлердің неймандық 5 архитектурасын, үлкен кезеңге жататын ЭЕМ-дердің шиналық архитектурасын айтуға болады.

Бағдарламалау – программалық қамту жүйелерін талдауға байланысты іс- әрекет. Мұнда қазіргі программалаудың негізгі бөлімдерін атап өтуге болады: жүйелік программалық қамтуды құру және қолданбалы программалық қамтуды құру. Жүйелік программалар арасында – жаңа программалау тілдерін талдау, интерфейстік жүйе құру. Жалпы мақсаттағы қолданбалы программалар арасында ең танымалы – текстілерді өңдеу жүйелері, электронды кестелер және берілгендер базасын басқару жүйелері.

Ақпараттық жүйелер — әр түрлі күрделі жүйелердегі ақпарат ағынын талдау, оларды тиімділеу, құрылымдау, сақтау принциптері мен ақпарат іздеуге байланысты сұрақтарды шешуге бағытталған информатика бөлімі. Ақпараттық- анықтамалық жүйелер, ақпараттық-іздеу жүйелері, қазіргі заманғы аса үлкен ақпаратты сақтау мен іздеу жүйелері (Іnternet жүйесімен қоса), соңғы уақытта көпшілік назарын аудартуда. Солардың ішінде ең үлкен жүйе қатарына – WWW гипертекстік іздеу жүйесі, ал төменгі деңгейде – 09 нөмірі арқылы қолданылатын қарапайым анықтамалық жүйені жатқызуға болады.

Жасанды интеллект – психология, физиология, лингвистика т.б. ғылымдар тоғысында тұрған күрделі мәселелерді шешуге мүмкіндік беретін информатика саласы. Компьютерді адам сияқты ойлануға үйрете аламыз ба? Бірақ біз адамның өзі де қалай ойланатынын жете білмегендіктен, жасанды интеллект бойынша жасалған тұжырымдар жарты ғасырлық уақыт өтсе де, көптеген қиын мәселелерді әлі де болса шеше алмауда. Бұл облысқа тиесілі талдаулардың негізгі бағыттары — пікірлерді моделдеу, компьютерлік лингвистика, машиналық аударма, эксперттік жүйелерді құру, бейнелерді тану және т.б. Адам мен компьютер арасындағы интеллектуалды интерфейстік жүйе құру сияқты маңызды қолданбалы мәселе де осы жасанды интеллект саласындағы жұмыстардың жетістігіне байланысты.

Кибернетика, көбінесе табиғаттың әр түрлі объектілерін басқарудың жалпы ұстанымдарымен айналысады. Яғни, кибернетика қолданбалы Теориялық информатика Информатика Ақпараттық жүйе акитенребиКБағдарламалау Жасанды интеллект Қоғамдағы информатика Есептеуіш техника Табиғаттағы информатика 6 информатика ретінде жеке объектілерді басқарудан бастап (станоктар, кәсіпорындық құрылымдар, автомобильдер, т.б.) өте күрделі бүтін өндіріс салаларын, банк жүйелерін, байланыс жүйелерін, әуелі адамдар қоғамдастығын басқару жүйелеріне дейін автоматтық немесе күрделігі әр түрлі дәрежедегі автоматтандырылған басқару жүйесін жасау және қолдану саласында қарастырылуы мүмкін. Кибернетикаға қаланған Н.Винердің негізгі концепциясы адам қызметінің әр түрлі саласындағы күрделі динамикалық жүйелерді басқару теориясын құруға байланысты. Кибернетика компьютердің бар, жоқтығына тәуелсіз болады. Кибернетика — әр түрлі: техникалық, биологиялық, әлеуметтік және т.б. жүйелердегі басқарудың жалпы ұстанымдары туралы ғылым.

Есептеу техникасының даму тарихы

Барлығы машинаны санап үйрету немесе көп қатарлы бүтін сандарды қосу идеясынан бастады. 1500 жылы, Леонардо да Винчи – он үш разрядты есептеу құрылғысының жобасын жасады. 1623 жылы, Уильям Шикард алғашқы «есептеуіш машина» жасап шығарды, ол 7-таңбалы сандармен қарапайым арифметикалық амалдар (қосу, азайту) орындай алатын көлемді аппарат болатын. 1644 жылы, Блез Паскаль 5-таңбалы сандармен арифметикалық амалдар орындай алатын алғашқы есептеуіш машина жасап шығарды. 1667 жылы, Сэмюэль Морландтың жасаған есептеуіші қаржылық операцияларды атқаруға арналған болатын. 1674 жылы, Вильгельм Годфрид фон Лейбниц — механикалық есептеу машинасын жасап шығарды, ол тек қана қосу және азайту амалдарымен қатар көбейту амалын да орындай алатын еді. 1770 жылы, Евно Якобсонның механикалық есептеу машинасы Ресейде жасалып шықты.

1774 жылы, Филипп-Малтус Хан көпшілікке арналған алғашқы «есептеу машинасын» — механикалық калькуляторды жасап шығарды. 1820 жылы, Томас де Кольмард «арифмометрі» — алғашқы калькулятор жасады. Бұл 90 жыл көлемінде (аздаған өзгертулер арқылы) пайдаланылған, көптеп шығарылып кеңінен сатылуға түскен бірінші механикалық есептеу құрылғысы болды. 1822 жылы, атақты ағылшын математигі және инженері Чарльз Беббидж құрған және 30 жылдай құрастырылып, жетілдірілген машина алғашқыда «айырымдық», ал одан кейін жобаны көптеп жетілдіргеннен кейін «аналитикалық» деп аталды. «Аналитикалық» машинаға есептеу техникасы үшін негіз болған принциптер қойылды: 1. Амалдарды автоматты орындау. Үлкен көлемді есептеулерді орындау үшін тек жеке арифметикалық амалдардың тез орындалуы ғана емес, сонымен қатар амалдар арасында 7 адамның араласуын қажет ететін «бос орындар» болмауы керек. Мысалы, қазіргі калькулятордың көпшілігі амалдарды тез орындағанымен бұл шарттарды қанағаттандыра алмайды. Амалдар бірінен кейін бірі тоқтамай орындалуы керек.

«Жүре отырып» енгізілген программамен жұмыс. Амалдарды автоматты орындау үшін программа орындайтын құрылғыға амалдарды орындау жылдамдығындай жылдамдықпен енгізілуі керек. Бэббидж программаны алдын-ала жазып және оны машинаға енгізу үшін перфокартаны қолдануды ұсынды. Ол кезде перфокарта тоқыма станоктарын басқару үшін қолданылатын болған. 3. Деректерді сақтау үшін арнайы құрылғы – жадының қажеттілігі (Бэббидж оны «қойма» деп атады). 1829 жылы, Уильям Берт механикалық баспа құрылғысына – қазіргі принтерлердің алғашқы нұсқасына (прототипіне) патент алды. 1834 жылы, Чарльз Бэббидждің атақты «аналитикалық машинасы» — перфокарталарға жазылған программаларды орындайтын, алғашқы программаланатын қарапайым компьютер жобасы жасалды. 1871 жылы, Бэббидж компьютердің аналитикалық құрылғысы прототипін және баспа құрылғысы – принтерді жасап шығарды. 1886 жылы, Дорр Фелт мәліметтерді пернелер арқылы енгізуге арналған алғашқы құрылғыны жасап шығарды. 1890 жылы, АҚШ-та халықты санау ісі жүргізіліп, онда Герман Холлерит жасап шығарған «есептеу машинасы» тұңғыш рет қолданылды. 1896 жылы, есептеу машинасын шығаратын алғашқы фирмалардың бірі – Forms Tabulatіng Company компаниясы құрылды. 1899 жылы, металл сымдарға, кейіннен магниттік таспаларға мәлімет жаза алатын магниттік тәсілмен ақпарат сақтау принципі ашылды. 1919 жылы, Эдвард Хеберн «Энигма» атты мәліметті шифрлайтын машина ойлап шығарды. Кейіннен ол неміс әскери басшылығымен екінші дүниежүзілік соғыста пайдаланылды. 1935 жылы, Іnternatіonal Busіness Machіnes (ІBM) корпорациясы көпшілікке арналған ІВМ-601 есептеуіштерін шығара бастады. Конрад Цузе Берлинде алғашқы компьютерлердің бірі болып саналатын Z1 машинасын жасап шығарды. 1936 жылы, Айов университетінің қызметкері Джон Атанасо компьютердің техникалық моделін жасады. Ол К.Берримен бірлесе отырып теңдеулерді шешуге арналған АВС деп аталатын алғашқы компьютерді ойлап тапты, бірақ бұл жоба аяқталмай қалды. 1937 жылы, математик Алан Тюринг кейіннен «Тюринг машинасы» деп аталып кеткен компьютердің алғашқы «математикалық моделін» жасады. 1941 жылы, Германияда Конрад Цузе Z3 машинасын – пайдаланылған кино таспасынан жасалған перфолентадан мәлімет енгізетін алғашқы компьютер жасап шығарды. Компьютерде 2000-нан аса механикалық реле пайдаланылды.

1943 жылы, немістің «Энигма» атты машинасының шифрланған мәліметін шешетін алғашқы электрондық компьютерді Colossus (Ұлыбритания) жасап шығарды. М.А.Ньюмен мен Т.Х.Флауерс ойлап шығарған бұл «Колосс» машинасы 1500-ден аса электрондық шамдардан тұратын еді. 1944 жылы, Говард Эйкен қазіргі компьютерлердің атасы болып саналатын «ASCC Mark І» машинасын шығарды. «Марктың» салмағы 7 тоннадан асып, ол 750000 бөліктен тұрды. Бұл машина артиллерия кестелерін есептеуге арналған әскери мақсатта қолданылды, ол программаларды перфолентадан оқи отырып, 24-разрядты сандарды өңдей алатын еді. Ол машина арқасында неміс армиясының радиохабарларында мәлімет беруге пайдаланылған жасырын кодтардың шешуі табылды. 1945 жылы, Джон фон Ньюманн әлемде бірінші болып сырттан енгізілетін программаны пайдаланатын компьютер құрылғыларының теориялық моделін жасады.

1945 жылы, Джон Мочли мен Преспер Эккрет электрондық шамдардан тұратын сол замандағы ең үлкен әрі қуатты ENІAC компьютерін жасап шығарды. Компьютердің салмағы 70 тоннадан асып, ол 18 мыңдай электрондық шамдардан тұратын. Компьютердің жұмыс істеу жиілігі 100 КГц-тен (секундына бірнеше жүз операция) аспайтын. 1949 жылы, Морис Уилкис есептеу программасын өз жадында сақтай алатын алғашқы электрондық цифрлық компьютер – EDSAC машинасын жасап шығарды. Осы EDSAC ақпарат шығару үшін катод түтікше негізінде (монитор прототипі) жасалған дисплейді пайдаланатын әлемдегі тұңғыш компьютер болды. 1950 жылы, Йосуито Накамато иілгіш магниттік дискілерге мәлімет жазу технологиясын ойлап тапты. Осы жылы, алғашқы Кеңес өкіметінің МЭСМ (Малая Электронная Счетная Машина) атты компьютерін Украина Кеңестік Социалистік Республикасының Ғылым академиясындағы Электротехника институтында С.А.Лебедев жасап шығарды. 1953 жылы, көпшілікке арналған ІВМ 650 компьютері жасалды. 1955 жылдан Массачусет технологиялық институтында транзисторлардан тұратын алғашқы тәжірибелік компьютер ТХ-0 жасалды. 1954 жылы, Техаs Іnstruments компаниясы кремний транзисторларын өндірісте шығара бастады. 1955 жылы, алғашқы транзисторлық компьютер TRІDAC іске қосылды. 1956 жылы, ІВМ корпорациясы алғашқы көлемді ақпарат жинақтауыш құралды – винчестер прототипі болып табылатын КАМАС 305 қатты дискісін жасады. Бұл монстр бір қорапта орналасқан әрқайсысының диаметрі бір метр шамасында болатын 50 магниттік дискіні біріктірді, олардың жалпы көлемі 5 Мбайт шамасында болды.

1957 жылы, алғашқы арнайы бизнес–компьютер NCR 304 жасалды. 1958 жылы, Джек Килби мен Роберт Нойс бір-бірінен тәуелсіз түрде логикалық элементтер тізбегін кремний кристалы бетіне орналастыруға мүмкіндік беретін технологияны ойлап табады. Осы технология арқылы қазіргі микропроцессор прототипі – интегралдық микросхема пайда болды. 9 1959 жылы, С.Лебедевтің басшылығымен Үлкен Электрондық Есептеу Машинасы (БЭСМ) жасалып шықты. Есептеу жылдамдығы секундына 10000 операция болды. 1960 жылы, ІВМ фирмасы ІBM 7030 қуатты есептеу жүйесін жасап шығарды. 1961 жылы, Манчестер университетінің қызметкерлері Т.Килбурн басшылығымен тұңғыш рет виртуальды жады концепциясын жүзеге асырып, «Atlas» есептеу машинасын жасап шығарды. 1962 жылы, Teletype компаниясы бірінші рет пернетақта мен монитор құрылғысын жасап шығарды. 1964 жылы, ІВМ фирмасы әлемде тұңғыш рет ІВМ 2250 компьютеріне арналған монитор шығарды. Оның ақ-қара түсті (монохромды) дисплейінің мөлшері 12*12 дюйм болды, экраны 1024*1024 нүктелерден құралып, экрандағы көрініс 40Гц жиілікпен жаңартылып тұрды. 1964 жылы, Сеймур Крэй алғашқы рет CDC 6600 суперкомпьютерін шығарды. 1965 жылы, Dіgіtal Equіpment компаниясы алғашқы PDP-8 мини компьютерін шығарды. 1967 жылы, ІВМ фирмасы флоппи-дискінің алғашқы прототипін көрсетті. Осы жылы, «Бір кристалдағы компьютер» концепциясы жасалды. 1968 жылы, Уэйн Пикетт «винчестер» концепциясын жасап, қатты магниттік дискідегі прототипті мәлімет жинақтауыш құрылғы жасауға болатынын көрсетті.

1979 жылы, Zіlog фирмасы өзінің 16-разрядты микропроцессорын шығарды. Оған жалғаса Іntel фирмасы өзінің жаңа Іntel 8088 процессорын шығара бастады. Компьютерде алғашқы бейнелік ойындар көрсетіліп, енді соларды көрсетуге арналған қосымша құрылғылар шығарыла бастады. 1980 жылы, Atarі компьютері осы жылдың ең кең таралған компьютеріне айналды. Seagate Technologіes фирмасы дербес компьютерлерге арналған диаметрі 5,25 дюйм, сыйымдылығы 5 Мбайт, «Винчестер» деп аталған қатты дискіні алғаш шығарды. 1981 жылы, ІBM РС (ІBM 5150) компьютері шығарылды, ол жұмыс істеу жиілігі 4,77 МГц, жедел жады көлемі 64 Кбайт, тұрақты жады көлемі 16-64 Кбайт болатын Іntel 8088 процессоры негізінде жасалып шыққан болатын. Компьютер дисплеймен және сыйымдылығы 160 Кбайт флоппи-дискі жетегімен жабдықталған болатын. Іntel фирмасы тұңғыш рет жылжымалы нүктелі сандармен күрделі есеп- қисап жұмыстарын жүргізуге арналған арнайы процессор – алғашқы сопроцессорды әлемге жария етті. 1981 жылы, Apple фирмасы Apple ІІІ компьютерін шығарды. Osborn компаниясы өзінің алғашқы портативті компьютерін шығарды. Көпшілікке арналған Seagate қатты дискісі шығарылды, оның сыйымдылығы 5 Мбайт.

1982 жылы, Commodore фирмасы өзінің 64 Кбайт RAM жадымен, 20 Кбайт тұрақты жадымен жабдықталған атақты Commodore 64 компьютерін шығарды. Осы компьютермен үзеңгілес Sіnclaіr фирмасының Sіnclaіr ZX компьютері де осы жылдың кең таралған тұрмыстық компьютерлері қатарына жатқызылды. 1982 жылы барлығы 20-дан аса фирмалар өз компьютерлерін сатуға шығарды, олардың ішінде – Toshіba, Sharp, Matsushіta, Sanyo, т.с.с. бар. Сатуға ІBM PC компьютерлерінің алғашқылары да шыға бастады. ІBM корпорациясы өзінің 130000 транзистордан тұратын алғашқы 16-разрядты 80286 процессорын шығарды. Жұмыс жиілігі – 6-12 Мгц. Жылдамдығы – секундына 1,5 млн операция шамасында. 1983 жылы, Commodore фирмасы түрлі түсті экранды (5 түсті) алғашқы портативті компьютер шығарды. Компьютер салмағы — 10 кг. 1983 жылы, ІBM корпорациясы 8088 процессорлы (алғашқы моделінің жұмыс істеу жиілігі — 4,77Мгц), 10-20 Мбайт қатты дискісі, 360 Кбайтты дискеті және 128-256 Кбайт жедел жады бар PC XT компьютерін жасап шығарды. Компьютерге Mіcrosoft фирмасы жасаған MS-DOS 2.0 операциялық жүйесінің жаңа нұсқасы орнатылды. 1984 жылы, ІВМ корпарациясы жұмыс жиілігі 6-8 МГц 80286 процессоры негізінде 256 Кбайт жедел жады, 1,2 Мбайт иілгіш дискетке арналған екі дискжетектері бар, 20-30 Мбайт қатты дискімен жабдықталған компьютер жасап шығарды 1988 жылы, Compaq фирмасы бұдан кейінгі барлық DOS жүйелеріне стандарт түрінде кірген — 640 Кбайт жедел жады бар алғашқы компьютер шығарды. 1988 жылы, Іntel фирмасы 386 процессорының 80386SX класындағы «қысқартылған» нұсқасын (сопроцессор қосылмаған) шығарды. Оның жұмыс жиілігі — 16-33 МГц, жылдамдығы секундына 2-3 млн операция болды. 1989 жылы, Іntel фирмасы жиілігі 20 МГц және есептеу жылдамдығы секундына 20 млн операция болатын 486DX процессорлар тобының (1,25 миллион транзисторлары бар, кейінгі моделдерінде — 1,6 млн) алғашқысын шығарды. 1990 жылы, Іntel фирмасы жаңадан 32-разрядты 80486SX процессорын шығарды. Жылдамдығы — секундына 27 млн операция. MSDOS 4.01 және Wіndows 3.0 жүйелері шықты. 1990 жылы, ІВМ корпорациясы экраны түрлі-түсті екпінді кристалды матрица (ACLCD) негізінде жасалған алғашқы ноутбук – Thіnkpad 700С шығарды. 1991 жылы, AMD фирмасы тактілік жиілігі 40 МГц болатын жетілдірілген Іntel — 386DX процессорының жаңа түрін, ал Іntel фирмасы – жиілігі 20 МГц болатын 486 SX процессорын (900 000 транзистор шамасында) ұсынды. 1992 жылы, Іntel фирмасы жүйелік шинасы жиілігі «екі еселенген» (1,25 млн транзистор) 486DX2/40 процессорын шығарды. Жылдамдығы секундына 41 млн операция.

Информатика

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Гуманитарлық — педагогикалық колледжі

 

 

 

 

 

                                                                               БЕКІТЕМІН

 

 

 

 

«Компьютерлік технология» пәнінен  0101000 — «Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту» мамандығы студенттеріне арналған

 

 

 

 

Оқу түрі: күндізгі

Курс: 2

Семестр: 2

__________________________________________________________________

 

 

Жұмыс оқу бағдарламасы ҚР Білім және ғылым министрлігінің 09.08.2002 жылғы  № 4 бұйрығымен бекітілген типтік оқу бағдарламасы негізінде құрылған.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ақсукент – 2015 ж.

 

Жұмыс оқу  бағдарламасы  «Компьютерлік технология» пәнінің типтік бағдарламасына сәйкес жасалған

 

Колледждің әдістемелік кеңес отырысында қаралды және бекітуге ұсынылды. Хаттама  №____ «____» ____________2015ж.

 

 

«Математика және есептеу техникасын қамтамасыз ету» пән бірлестігінің    отырысында  қаралып, бекітілді. Хаттама № ____ «____»  ________ 2015 ж.

 

Пән бірлестігінің төрағасы:        __________      К.К. Убаев

 

 Құрастырған оқытушы    ___________  Ж.М. Мирзаметов

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Түсініктеме

         Жұмыс оқу бағдарлама 0101000 — «Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту» мамандығы бойынша Қазақстан Республикасының жалпыға бірдей міндетті түрде орындалуға тиіс Мемлекеттік стандартына сәйкес жасалынған.

         Жұмыс оқу бағдарлама «Компьютердің технология» пәнінің дайындық деңгейі мен оның мазмұнының минимумына міндетті түрдегі қойылатын Мемлекеттік талаптарды іске асыруға және орта кәсіптік білім беретін оқу орындарындағы оқыту жұмыс жоспарын жасауға арналған негізі бағдарлама болып табылады.

         Жалпы көлемі                                 — 72 сағат;

         оның ішінде:                         

теориялық сабақтар                                  — 72 сағат;

тәжірибелік сабақтар                                — 72 сағат;

Сынақ                                                       

         Қазақстан Республикасының жалпыға бірдей білім берудің Мемлекеттік стандартына сәйкес 0101000 — «Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту» мамандығы осы нағыз Типтік бағдарламаны іске асыру барысында 1 – емтихан,

         Бақылау және сынақ жұмыстары пәнге берілген жалпы бюджет уақыты есебінен, ал емтихандар семестр аралығындағы аттестацияға берілетін уақыт есебінен өткізіледі.

         Резервтік уақыт пәннің оқытылуына берілген жалпы сағаттың 5-7% пайызын құрайды да, ол ортақ мөлшерінен 6 сағат болады.

         Бөлімдер мен тақырыптар және (немесе) кеңейтіліп оқыту үшін өзгертуі мүмкін (соның ішінде резервтік уақыт есебінен).

         Тану және білу әрекеттері үшін ұйымдастырылған оқу формаларының тақырыптары мен оған бөлінген сағаттар саны кеңес ретінде берілген және оны білімдендіру мазмұнының минимумін сақтай отырып өзгертуге болады.       Жұмыс оқу бағдарлама 356 «Кәсіптік оқыту» мамандығы 12688 «Есептеу техникаларының бағдарламамен қамтамасыз етудегі техник — программист» саласының 2 – курсының төртінші семестрінде «Компьютерлік технология» пәнің оқытуға арнап жасалған.

         Курсты оқытуда дербес компьютердің (ДК) құрылысы мен құрылымы, ЭЕМ-ның логикалық негізі, санау жүйесі, объектілік – бағыттық технология, интерфейс, меню түрлері, Windows-тың негізгі технологиялық механизмі, Windows қосымшаларымен бірлесіп жұмыс істеу, офистік программалар, деректер қоймасын басқару жүйесі және тораптық технология тақырыптары болып табылады.

         Бұл пәнді оқытқанда оқушыларды есептеу және коммуникациялық техникалар көмегімен ақпараттарды алу мен пайдалану әдістері және жабдықтары жиыны, сонымен қатар математикалық әдістері қолдану тәсілдерімен таныстыруды қарастырады.

         Пәнді оқыту мақсаты – жоғарыда аталған тақырыптар бойынша теориялық (дәріс) білім беру және операциялық жабдықтар мен қолданбалы программалар пакеттерін пайдалану ортасында тәжірибе жүзінде жұмыс істеуге машықтандыру болып табылады.  

         Осыған байланысты, теориялық сабақтар, сол сияқты тәжірибелік жұмыстар міндетті түрде кәзіргі кездегі техникалық құрал – жабдықтарды (ДЭЕМ) пайдаланылып өткізілуі керек.

         Пәннің мазмұны ЭЕТ жедел қарқында дамуы нәтижесінде оқыту технологиясының өзгеруіне, сонымен бірге ОӘБ-тің сәйкес мамандық бойынша бекіткен қолданбалы программалар пакеттерінің  одан да жаңарақ пакетпен ауысуы  мүмкіндігіне байланысты кеңес ретінде ұсынылады.

         Жұмыс оқу бағдарлама оқушының «Жоғары математика», «Информатика» пәндері бойынша алған біліміне, үйренген ісіне және дағдыланған машына негізделген.

         «Компьютерлік технология» пәнін оқытуды осы мамандық бойынша оқу жоспарында қарастырылған «Программалық қамтамасыздандыруды құру технологиясы», «Операциялық жүйелер», «Программалау» пәндерімен байланыстырып (интеграциялап) өткізу қажет.

         Пәнді оқытқанда ЭЕМ-нің құрылысын оқытуға, компьютер технологиясының жалпы схемасында офистік технологияның алатын орнына, қолданбалы программалар түрлерін білуге, деректер қоймасын құруға, есептеу торабында жұмыс істеуді оқытуға қойылатын талаптарды сақтай отырып оқыту керек.

         Жұмыс оқу бағдарлама іске асыру кезінде келесідей дидактикалық материалдар және көрнекі құралдар: плакаттар, ЭЕМ-ның жалпы құрылымдық сызбалары, осы кездегі ақпараттық технологияны оқытуға арналған әдеттегі және электрондық оқулықтар, ДЭЕМ-ның программалық жабдықтарының жұмыс істеу.

         Жұмыс оқу бағдарлама оқытылатын курстың жоспарындағы лабораториялық – тәжірибелік сабақтарды өткізу қазіргі уақыт талабына сай келетін қолданбалы программалар пакеті мен программалық ортаны қамтамасыз ететін қазіргі уақыттағы ДЭЕМ жүргізілуі қарастырады. «Компьютерлік технология» пәнінің аймағында оқушылар:

—  ЭЕМ-ның жұмыс істеуінің жалпы принциптерін, негізгі логикалық элементтерін, санау жүйелерін, офистік қосымшаларын, программалық қамтамасыздандырудың негізгі түрлерінің басты міндеттерін, ақпараттық жүйелерді, деректер қоймасын,  деректер қоймасын басқару жүйелерін (ДҚБЖ), есеп шығару әдістерін, Word мәтіндік процессорды, Excel электронды кестені, Access деректер қоймасын басқару жүйесін, стандартты программалар пакетін, ақпараттарды қамтамасыздандыру түрлерін, жергілікті және ауқымды есептеу торабын білуі;

MS Offices -нің негізгі қолданбалы программаларымен жұмыс істеуді, сандарды бір санау жүйесінен екіншісіне аударуды, логикалық өрнектердің шындық кестесін құруды, кодтар кестелерін пайдалануды, деректер қоймасын құруды және оны редакциялауды, ақпараттарды қорғау мен резерв жасауды атқаруды, Word, Excel,  Access, Biomet, Stadia және т.б. қолданбалы программалар пакеттерімен жұмыс істеуді, деректер қоймасын жіктеуді, жергілікті және ауқымды есептеу торабында жұмыс жасауды үйренуі;

—  Ақпараттық жүйелермен жұмыс істеуге, қажетті ақпараттарды іздеп – табуға, жергілікті  және ауқымды тораптарда жұмыс жасауға машықтанған болуы;

—  Қазіргі кездегі есептеу жүйелерін құру және оның қызметінің негізгі принциптері, формалдау және модельдеу, объекттік – бағытталған технолгиялар туралы түсінігі болуы керек.

        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Пәннің тақырыптық, жоспары және бағдарлама мазмұны

2.1 Тақырыптық жоспар

р.с

 

Бөлімдер мен тақыры

 

Күндізгі бөлімдегі оқу сағатының көлемі

Барлығы

Теориялық сабақтар

Тәжірибелік сабақтар

1.      

Компьютерлік технология пәніне кіріспе.

2

2

2.      

Мұрағаттық программалар

2

2

3.      

Мұрағатты әзірлеу

2

2

4.      

WINDOWS-мезанизімнің негізгі технологиясы.

2

2

5.      

Операциялық жүйе

2

2

6.      

Файлдық жүйелермен жұмыс істеу. 

2

2

7.      

WINDOWS-тің анықтамалық жүйесі, анықтама түрлері.

2

2

8.      

Терезе элементтері

2

2

9.      

Дискілермен жұмыс  амалдары.

2

2

10.  

Жұмыс үстелінің объектілері

2

2

11.  

Стандарттық бағдарламаларды

2

2

12.  

Бақылау жұмысы

2

2

13.  

Офистік қосымшалар. MS Office-нің құрамы. MS Word мәтіндік процессоры.

2

2

14.  

MS Word-пен жұмыс істеу.

2

2

15.  

Емле ережелерін тексеру.

2

2

16.  

Кестемен жұмыс атқару

2

2

17.  

Ұяшықтарды форматтау

2

2

18.  

Құжатты форматтау

2

2

19.  

Сурет салу аспаптар тақтасы

2

2

20.  

MS Word редакторында мәліметті баспаға шығару

2

2

21.  

MS Excel электронды кестесі.

2

2

22.  

Excel-де жұмыс істеу.

2

2

23.  

MS Excel-де жұмыс істеу.

2

2

24.  

Есептеулер және диаграмманы құру

2

2

25.  

Диаграммамен жұмыс атқару

2

2

26.  

MS PowerPoint бағдарламасы.

2

2

27.  

Презентация жасау.

2

2

28.  

Презентация мастермен жұмыс істеу.

2

2

29.  

4.6 тақырып. Анимацияны баптау

2

2

30.  

Деректер қоймасы және ақпараттық жүйелер.

2

2

31.  

MS Access. Деректер қоймасын басқару жүйесі.

2

2

32.  

ДҚБЖ-мен жұмыс істеу.

2

2

33.  

Телекоммуникация құрал – жабдықтары. Торап топологиясы.

2

2

34.  

Жергілікті компьютерлер торабы.

2

2

35.  

Компьютердің атауы және жұмыс тобы

2

2

36.  

Ауқымды компьютерлер торабы.

2

2

 

БАРЛЫҒЫ

72

72

 

 

Пәннің үлгілік оқу бағдарламасының мазмұны

Кіріспе: Компьютерлік технология пәніне кіріспе.

2 – сағат теориялық сабақ

Ең алғаш есептеуіш техникасының шығуы. Негізін салушылар. ЭЕМ-нің жіктелуі. Есептеу техникасының дамуы. Дербес ЭЕМ – нің сипаттамалары Есептеу техникаларының түрлері. Жұмыс істеу принциптері. ДЭЕМ–нің  құрылғылар мен қолданбалы программалар. Программалардың жұмыс істеу принциптері. Программалау орталарын. Ақпарат ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты. Көп адам бұл жайлы Білім дәуірі немесе Білім қоғамы тудырған.

 

1.  тақырып. Мұрағаттық программалар            2 – сағат теориялық сабақ

Мұрағатқа үстемелеп қосуға болатын файлдардың саны қатынауға болатын жадтың көлеміне және файлдардың атауының ұзындығына тәуелді болады. WinRAR 10 миллионнан артық файлдармен жұмыс істеуде тестіден өтті. RAR форматының барлық мұрағатының барынша мөлшері, мұрағаттағы кез келген жеке файлдың мөлшері қандай болса сондай, іс жүзінде шектелмеген — ол 8 байтты құрады. Ал  ZIP форматы мұрағатының мөлшері осы мұрағаттағы кез келген жеке файлдың мөлшері қандай болса сондай,  4 Г байттан артық бола алмайды. 

1.2  тақырып. Мұрағатты әзірлеу                       2 – сағат теориялық сабақ

Жаңа мұрағаттық файлды әзірлеу алдында ең лайықты формат пен мұрағаттау әдісін таңдап алып, оны әзірлеуге дайындалу ұсынылады. 

Мұрағатты әзірлеуге дайындықтың реті:

WinRAR мұрағаттаушыны іске қосыңдар.

1.3  тақырып. WINDOWS-мезанизімнің негізгі технологиясы. WINDOWS-қосымшаларының бірлескен жұмысы.

2 – сағат теориялық сабақ

Windows операциялық жүйесінде дисплейдің барлық экраны ақпаратты өңдеуге қажетті жағдай жасалған, «жұмыс үстелінің беті» іспеттес, жұмыс істеуге арналған кейбір құжаттар мен әр түрлі құралдар «орналастырылатын» маманның жұмыс орнының моделі ретінде қарастырылады. Windows операциялық жүйесінің пайдаланушы интерфейсінің негізгі элементтері келесі объектілер болып саналады: Жұмыс үстелі, терезе, таңбашалар, жарлықтар, батырмалар, меню, қапшықтар, қосымша бағдарламалар мен құжаттар.

1.4  тақырып. Операциялық жүйе                      2 – сағат теориялық сабақ

Операциялық жүйе немесе басқа бағдарламалар файлға қатынай алу үшін файлдардың белгілері бар болуы тиіс. Бұл белгіні әдетте файлдың атауы деп атайды. Операциялық жүйесінде файлдарды белгілеу екі бөліктен тұрады: атау мен кеңеюден. Жиірек атауы мен кеңеюді бірге файлдың атауы деп атайды. Бұл ешқандай шатастыруды тудырмайды.

1.5 тақырып. Файлдық жүйелермен жұмыс істеу.

2 – сағат теориялық сабақ

Дискілердегі (қатқыл дискілердегі, дисктердегі, магниттік оптикалық дискілердегі, компьютерлік жинақы дискілердегі және т.б.) ақпарат файлдарда сақталады. Файл – бұл дискідегі немесе басқа ақпарат тасуыштағы атау берілген аймақ. Файлдарда бағдарламалардың мәтіні, бағдарламаны орындауға дайын құжаттар және кез келген басқа мәліметтер сақталады. Бағдарлама сияқты сондай атау берілген мәліметтер жинағы, бағдарлама пайдаланатын мәліметтер жинағы немесе пайдаланушы дайындаған құжат. Файл мәліметтердің бір жинағын екіншісінен ажыратуға  компьютерге мүмкіндік беретін сақтаудың негізгі бірлігі болып саналады.

1.6 тақырып. WINDOWS-тің анықтамалық жүйесі, анықтама түрлері.

2 – сағат теориялық сабақ

Windows-тағы анықтамалық жүйе операциялық жүйенің жұмысымен байланысты сұрақтардың көпшілігі бойынша пайдаланушыға анықтама берудің жақсы құрылымдалған, өте қолайлы қызмет интерфейсі болып табылады.Windows-тің анықтамалық жүйесі гипермәтін қағидасы бойынша құрылғын. Сондықтан әрқашанда анықтама мәтінінде кездескен таныс емес терминнің түсініктемесін тез алуға болады. Анықтамалық жүйені шақыру.

1.7 тақырып. Терезе элементтері                       2 – сағат теориялық сабақ

Windows-тың әрбір терезесі экранның тік бұрышты аумағы болып саналады. Әдеттегідей, терезенің жоғарғы бөлігінде терезе тақырыбының (title bar) жолы тұрады. Тақырып жолының ортасында терезенің атауы бейнеленеді, тақырып жолының оң жақ және сол жақ бөлігінде жүйелік В менюдің батырмалары (бірақ міндетті емес)., сондай-ақ терезелерді орау мен жазу (немесе терезе мөлшерін қалпына келтіру) орналасады

1.8 тақырып. Дискілермен жұмыс  амалдары.   2 – сағат теориялық сабақ

Дискіні форматтау үшіні мына әрекеттер орындалады: Дискетаға ақпараттарды сақта у үшіні келесі әрекеттер орындалады: Дискі құрылғысына дискетаны қой, Мой компьютер папкасын ашыңыз.

1.9 тақырып. Жұмыс үстелінің объектілері       2 – сағат теориялық сабақ

Windows операциялық жүйесінде дисплейдің барлық экраны ақпаратты өңдеуге қажетті жағдай жасалған, «жұмыс үстелінің беті» іспеттес, жұмыс істеуге арналған кейбір құжаттар мен әр түрлі құралдар «орналастырылатын» маманның жұмыс орнының моделі ретінде қарастырылады.

1.10 тақырып. Стандарттық бағдарламаларды  2 – сағат теориялық сабақ

Бағдарламаны іске қосу кез келген операциялық жүйенің, оның ішінде Windows жүйесінің де, негізгі қызметтерінің бірі болып саналады. Бұрындары Windows жұмыстың құжаттық межеленген мәнерін қолдайды деп бағаланған. Бұл жұмысты бағдарламаны іске қосудан бастамай, бірден құжатты ашудан бастайды дегенді білдіреді.

Бақылау жұмысы                                      2 – сағат тәжірибелік сабақ

2 бөлім. Ақпараттандырудың функционалдық  бөлімі.

2.1 тақырып. Офистік қосымшалар. MS Office-нің құрамы. MS Word мәтіндік процессоры.                                                        2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft Word бағдарламасы – бұл мәтінді енгізуге, түзетуге, форматтауға және басып шығаруға мүмкіндік беретін мәтіндік редактор. Microsoft Excel – электрондық кестелерді, диаграммаларды, тізімдерді және тіпті Web – беттерді дайындау үшін пайдаланылатын толық қызметтік кестелік процессор. Excel-дің файлдары Кітаптар деп аталады. 

2.2 тақырып.  MS Word-пен жұмыс істеу.          2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft Word бағдарламасы – бұл мәтінді енгізуге, түзетуге, форматтауға және басып шығаруға мүмкіндік беретін мәтіндік редактор. Сонымен бірге бұл бағдарлама құжатқа суреттерді, диаграммаларды, кестелерді, сондай-ақ емлелік пен грамматикалық қателерді және т.б. түзетуге мүмкіндік береді.

2.3 тақырып. Емле ережелерін тексеру.             2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft Word-тың жаңа құжатын әзірлеу үшін келесі әрекеттердің бірін орындау керек: Мына «Стандарттық тақтада»  Әзірлеу (Создать) батырмасы бойынша шерту; Пернетақтада Ctrl- N пернелер үйлесімін басу; Файл→Создать меню командасын орындау; «Жұмыс істеуге кірісе отырып»; міндеттер аймағындағы Құжат Әзірлеу сілтемесі бойынша шерту.

2.4 тақырып. Кестемен жұмыс атқару               2 – сағат теориялық сабақ

Кесте мәтіндері мен суреттері бар жолдар мен бағандардан, ұяшықтардан тұрады.  Кестелермен жұмыс істеу үшін Кесте (Таблица) менюі пайдаланылады. Кесте бойынша орын ауыстыру үшін ←, ↑, →, ↓ пернелері пайдаланылады.  Кестені құру үшін келесі әрекеттерді орындау керек:

2.5 тақырып. Ұяшықтарды форматтау               2 – сағат теориялық сабақ

Ұяшықтарды форматтау – бұл олардың сыртқы безендірілуі, сонымен қатар олардың ішіндегі бар мәліметтердің форматын түзету. Ұяшықтарды форматтау үшін: Керекті ұяшықты ерекшелеу;  Форматтау аспаптар тақтасының батырмаларын пайдалану немесе Формат→Ұяшықтар (Формат → Ячейки) менюі командасын іске қосу.

2.6 тақырып. Құжатты форматтау.                    2 – сағат теориялық сабақ

Қолмен тексеруді іске қосу үшін Емле ережесі (Правописание) сұқбаттық терезесі пайдаланылады. Оны іске қосу үшін «Стандарттық»   (Стандартная) аспаптар тақтасында Емле ережесі (Правописание) батырмасын басу керек немесе Қызмет→Емле ережесі (Сервис→ Правописание) меню командасын орындау керек.  

2.7 тақырып. Сурет салу аспаптар тақтасы        2 – сағат теориялық сабақ

Құжатты сәнді безендіру үшін оған графикалық элементтерді (суреттерді, диаграммаларды, стандарттық картиналарды) өте жиі кірістіруге тура келеді. Барлық осы элементтерді құжатқа кірістіру үшін Сурет салу (Рисование) аспаптар тақтасы (7.1 сурет) немесе Кірістіру→Сурет (Вставка → Рисунок) (7.2 сурет) пайдаланылады.

2.8 тақырып. MS Word редакторында мәліметті баспаға шығару

                                                                                               2 – сағат теориялық сабақ

Белсенді құжатты баспаға шығару үшін Стандарттық (Стандартная) аспаптар тақтасындағы Басу (Печать)  батырмасын басыңдар. Word-та құжатты баспаға шығару алдында қарап шығу мүмкіндігі бар. Ол үшін Стандарттық (Стандартная) аспаптар тақтасында Алдын ала қарап шығу (Предварительный просмотр)  батырмасын басыңдар. Қарап шығу режімінен шығу үшін Жабу (Закрыть) батырмасын басыңдар

2.9 тақырып. MS Excel электронды кестесі.       2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft Excel – электрондық кестелерді, диаграммаларды, тізімдерді және тіпті Web – беттерді дайындау үшін пайдаланылатын толық қызметтік кестелік процессор. Excel-дің файлдары Кітаптар деп аталады. Кітаптар жолдар, бағандары, ұяшықтары бар Парақтардан тұрады.

2.10 тақырып. Excel-де жұмыс істеу.                 2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft Excel – электрондық кестелерді, диаграммаларды, тізімдерді және тіпті Web – беттерді дайындау үшін пайдаланылатын толық қызметтік кестелік процессор. Excel-дің файлдары Кітаптар деп аталады. Кітаптар жолдар, бағандары, ұяшықтары бар Парақтардан тұрады. Excel терезесінің негізгі элементтері: Меню жолы – Excel командаларына қатынас құруға мүмкіндік береді. Тақырып жолы – құжат атауы мен терезені басқару батырмаларын қамтиды.

2.11 тақырып. MS Excel-де жұмыс істеу.           2 – сағат теориялық сабақ

Электрондық кестелерде ақпарат ұяшықтарға енгізіледі. Ұяшық – бұл баған мен жолдың қиылысы. Әрбір ұяшықтың бірегей адресі немесе сілтемесі бар. Адрес бағанның атауы мен жолдың нөмірінен құралады. Сонымен, ұяшық В6 баған В мен 6-жолдың қиылысы болады. Ағымдағы ұяшықтың ішіндегі бары мен адресі Формула жолында бейнеленеді. Қатар – бұл логикалық тізбелер құратын ұяшықтардың тізбегі. Автотолтыру қызметінің көмегімен Excel-де сандар, күндер, даталар, тоқсандар тізімін дайындауға болады.

2.12 тақырып. Есептеулер және диаграмманы құру

2 – сағат теориялық сабақ

Excel пайдаланушы ұяшыққа енгізетін формулалар негізінде есептеулерді орындайды. Формуланы енгізу аяқталғанда, ол өзі емес, формула бойынша есептеу нәтижесі бейнеленеді. Барлық формулалар «=» таңбасынан басталады. Диаграмма – бұл мәліметтердің графикалық түрде ұсынылуы. Диаграмманы парақтарға кірістіруге немесе жеке параққа орналастыруға болады. Диаграмманы дайындау үшін Диаграмма шебері (Мастер диаграмм) пайдаланылады. Пайдаланушы диаграмма шеберінің әрбір қадамында диаграмма қалай көрініс табатынын көреді.

2.13 тақырып. Диаграммамен жұмыс атқару     2 – сағат теориялық сабақ

Диаграмманы дайындау үшін Диаграмма шебері (Мастер диаграмм) пайдаланылады. Пайдаланушы диаграмма шеберінің әрбір қадамында диаграмма қалай көрініс табатынын көреді. Кез келген кезеңде кері қайтуға немесе таңдалған әрекеттерді өзгертуге болады. Процестің аяқталуы бойынша экранда диаграмма пайда болады. Оның түрін көптеген батырмалардың және форматтау командаларының көмегімен өзгертуге болады.

2.14 тақырып. MS PowerPoint бағдарламасы.    2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft PowerPoint-та таныстырылымдарды әзірлеу процесі слайдтардың ентаңбаларын таңдау, қажеттілік туындаған кезде слайдтардың безендірілуін өзгерту, схемалардың түсін өзгерту, безендірудің әр түрлі үлгілерін қолдану сияқты әрекеттерден және слайдтарды демонстрациялау кезінде анимация сияқты әсерлерден тұрады.

2.15 тақырып. Презентация жасау.                    2 – сағат теориялық сабақ

Төменде келтірілген мағлұматтар осы процестің бастапқы кезінде қол жететін құралдарға жатады.  Microsoft PowerPoint-та Таныстырылымды әзірлеу тапсырмаларының аймағы жаңа таныстырылымды әзірлеу үшін келесі бірқатар нұсқаларды ұсынады.

2.16  тақырып. Презентация мастермен жұмыс істеу.

                                                                            2 – сағат теориялық сабақ

Слайдты безендіру үшін дайын түс схемаларын пайдалануға болады. Түс схемасы фонды, мәтінді немесе жеке жолдарды, көлеңкені, мәтін тақырыптарын, құюларды, екпіндер мен гиперсілтемелерді түстермен ерекшелеу кезінде пайдаланылатын сегіз түстен тұрады. Таныстырылымның түс схемасы безендірудің қолданылған үлгісінде беріледі.

2.17 тақырып. Анимацияны баптау                   2 – сағат теориялық сабақ

Мәтіннің, графиктің, диаграмманың және басқа объектілердің слайдтардағы анимациясы мазмұнның әр түрлі аспектілерін айрықша атап  көрсетеді, материалдардың баяндалу барысын басқарады және таныстырылымды аса қызықты етеді. Таныстырылым уақытында Анимацияны баптау (Настройка анимации) тапсырмалар аймағы.

2.18 тақырып. Деректер қоймасы және ақпараттық жүйелер.

                                                                                               2 – сағат теориялық сабақ

Мәліметтер қорын басқару жүйесіне сипаттама. Microsoft  Access программасын іске қосу.  Microsoft  Access программасымен танысу. Microsoft  Access программасы терезесінің стандартты элементтері. Мәліметтер қорын кестеге енгізу, шығару өңдеу. Мастер көмегімен таблицалар құру.

2.19 тақырып. MS Access. Деректер қоймасын басқару жүйесі.

                                                                            2 – сағат теориялық сабақ

Конструктор көмегімен мәліметтер қорына  форма, запрос, отчет құру. Оларды безендіру. Пайдалану тәсілдері. Іздеу шартымен іріктеу жолы Пайдаланушымен  қарым қатынас жасау, диалог арқылы демонстрациялау.

2.20 тақырып. ДҚБЖ-мен жұмыс істеу.             2 – сағат теориялық сабақ

Microsoft  Access программасы терезесінің стандартты элементтері. Мәліметтер қорын кестеге енгізу, шығару өңдеу. Мастер көмегімен таблицалар құру.

2.21 тақырып. Телекоммуникация құрал – жабдықтары. Торап топологиясы.

                                                                                               2 – сағат теориялық сабақ

2 – сағат теориялық сабақ

Қазіргі уақытта көптеген компьютерлерді бір бірінен оқшау түрде пайдаланбай, қандайда бір ақпарат алу, хабарларды жөнелту мен алу және т.б. үшін тұрақты түрде немесе әлсін-әлсін жергілікті немесе ауқымды компьютерлік желіге қосады.

2.22 тақырып. Жергілікті компьютерлер торабы. 2 – сағат теориялық сабақ

Жергілікті желі (кейде «жергілікті есептеу желісі» термині, қысқаша ЖЕЖ термині пайдаланылады) — бұл компьютерлердің арасында ақпараттар жеткізу үшін кәбілдер (кейде телефондық желілер немесе радиоарналар) арқылы өзара жалғастырылған бірнеше компьютердің тобы.

2.23 тақырып. Компьютердің атауы және жұмыс тобы

2 – сағат теориялық сабақ

Компьютерлерді жергілікті желіге жалғастыру үшін желілік жабдықтар мен бағдарламалық жасақтама қажет. Жергілікті желінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін көбінесе арнайы компьютер – сервер немесе осындай бірнеше компьютер бөлінеді. Серверлердің дискісінде бірге пайдаланылатын бағдарламалар, мәліметтер базасы және т.б. орналасады. Желгілікті желінің басқа компьютерлері жұмыс бекеттері деп аталады.

2.24 тақырып. Ауқымды компьютерлер торабы.  2 – сағат теориялық сабақ

Ауқымды тораптың құрылымы мен жұмыс істеу принциптері. Internet-ке қосу тәсілдері. Электронды почта. Файлдарды тасымалдау. Web парақша. Ақпараттарды іздеу. Құжаттарды өңдеу. Бүкіләлемдік Өрмек: әдетте WWW (World Wide Web-тен) немесе веб деп аталатын, веб-браузерде қарап шығуға арналған көптеген арнайы құрамдас беттер болып табылады.

 

Бақылау тапсырмалары

Бақылау жұмысы

1 Нұсқа

1.     ЭЕМ-ның жұмыс істеуінің жалпы принциптері

2.     ДК-де ақпараттарды бейнелеу

3.     Файлдарды резервтеу және қайта қалпына келтіру

4.     10010102 санын екілік санақ жүйесінен ондық санақ жүйесіне аудар

 

2 Нұсқа

1.       Есептеу техникасының дамуы

2.       Санақ жүйесі. Символдық ақпараттарды бейнелеу

3.       Файлдарды архивтеу

4.       12510 санын ондық санақ жүйесінен екілік санақ жүйесіне аудар

 

3 Нұсқа

1.       Жүйелер программалық қамтамасыздандыр

2.       Кодтық кестелер AS ІІ-коды

3.       Компьютерлік вирусы және антивирустық программалар

4.       (А    В)       С шындығының кестесін құр

 

4 Нұсқа

1.       ДК-ның архитектурасы

2.       Негізгі логикалық операциялар

3.       Ақпараттарға өз бетінше кіру шектеу

4.       36810 санын ондық санақ жүйесіне аудар

 

5 Нұсқа

1.       ДК-дің негізгі конфигурациясы

2.       Объектілік – бағытталған технология

3.       Қатаң және иілгіш табақшаларды (диск) тексеру және оптималдау

4.       ((АwВ)    (АuС)) шындығының кестесін құр

 

6 Нұсқа

1.       Қолданбалы программалық қамтамасыздандыру

2.       WINDOWS-тың негізгі техологиялық механизмі

3.       Интерфейс және оның түрлері  

4.       11010112 санын екілік санақ жүйесінен ондық санақ жүйесіне аудар

 

 

 

 

 

Әдебиеттер және оқыту құралдары.

 

Негізгі

1.     Шафрин Ю.А. Информационные  технология в 2 ч., М. «Лаборатория базовых знаний», 2000г.

2.     Как работать с MS Office, Примеры решения повседневных задач, Корпорация MS, 1999г. Руководство пользователя.

3.     Информатика под редакцей Н.В. Макаровой (учебеик и практикум по технологии работы на компьютере), М. «Финансы и статистика», 2000г

4.     В.Э. Фигурнов, ІВМ РС для пользователя Краткий курс. М., 1997г.

5.     Богумирский Б. Эффективная работа на ІВМ РС в среде Windows 95. СПб. Питер Пресс, 1997г.

6.      С. Шатт Мир компьютерных сетей Киев ВНШ 1996

7.     INTERNET в Казахстан

8.     Компьютер пресс

9.     Дейт К.Дж. Введение в системы БД Шестое издание, 1998

10. Пономарева К.В., Кузымин Л.Г. Информационное обеспечение АСУ. М., Высшая школа, 1991

11. Стрыгин В.В., Щарев Л.С. Основы вычислительной микропроцессорной  техники и программирования. – М.: Высшая школа, 1989.

 

Қосымша

1. И.И. Попов, Т.Л. Партыка. Операционные системы, среды и оболочки:

Учебное пособие. М: Форум: Инфра-М: 2003.

2. СВ. Симонов идр. Информатика: / Базовый курс – СПб. Литер: 2003.

3. И.И. Попов, Т.Л. Партыка. Операционные системы, среды и оболочки: Учебное пособие. М: Форум: Инфра-М: 2003.

4. И.И. Попов, Т.Л. Партыка. Операционные системы, среды и оболочки: Учебное пособие. М: Форум: Инфра-М: 2003.


««Компьютерлік дизайн» мамандыққа баулу курсын оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері» мәселесі жөніндегі біліктілік арттыру курсының

««Компьютерлік дизайн» мамандыққа баулу курсын оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері»  мәселесі жөніндегі біліктілік арттыру курсының

оқу-тақырыптық жоспары (15-26.01.2007 ж.)

санаты:  облыстық, Алматы және Астана қалалық педагог мамандардың біліктіліктерін арттыру институтының информатика кабинетінің меңгерушілері мен әдіскерлері және шығармашылықпен жұмыс жасайтын информатика мұғалімдері

 

 

 

 

 

 

 

 

Сағаттар саны

 

 

 

 

Дәрiскерлер

Барлығы

Дәрiс

ЗТС

1.

12-жылдық бiлiм беруге көшу  барысында Информатиканы оқытудың методологиялық негiздерi

4

2

2

Мұхамбетжанова С.Т.

2

Информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытудың теориялық негiздемесi

6

4

2

 Мұхамбетжанова С.Т.

 

3

Компьютерлік дизайнды оқытудың дидактикалық негіздері

4

4

 

Мұхамбетжанова С.Т.

 

4

CorelDraw программасын үйретудің әдістемелік негіздері

16

4

12

Мұхамбетжанова С.Т.

Бұлтұлы Е.

5

Photoshop программасын үйретудің әдістемелік негіздері

16

4

12

Мұхамбетжанова С.Т.

Бұлтұлы Е.

6

Балалар, жасөспірімдер мен жастар арасында АҚТҚ ЖҚТБ нашақорлықтың, алкологизмнің, таксикомания мен темекі шегудің алдын алу

2

2

 

Тайтанова Н.Қ.

7

Информатика пәнін оқытудың тәрбиелік мәселелері

6

2

4

Тайтанова Н.Қ.

8

Графикалық ортада ақпараттарды түрлендірудің әдістемелік ерекшеліктері

8

2

6

Мұхамбетжанова С.

9

Кәсіби бағытта информатиканы оқытудың дидактикалық мүмкіндіктері

6

2

4

Мұхамбетжанова С.

10

Конференция “Информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытудың дидактикалық ерекшелiктерi”

4

4

Әлмұхамбетов Б.А.

Мұхамбетжанова С.Т.

 

Барлығы

72

24

48

 

 

 

 

 

 

 

Орталық  меңгерушiсi, п.ғ.к.,

ғылыми жетекшi:                                                                Мұхамбетжанова С.Т.


ТҮСIНIКТЕМЕ ХАТ

 

Курстың көкейкестiлiгi. 12-жылдық бiлiм беру жүйесiне көшу жағдайында информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытудың құрылымы мен мазмұнындағы өзгерiстер бүгiнгi күннiң негiзгi проблемасына айналып отыр. Сондықтан аталған проблеманы шешу барысында «“Компьютерлік дизайн” мамандыққа баулу курсын оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері»  тақырыбында курсты ұйымдастыру қажеттiлiгi туындайды. Аталған қажеттiлiктi қанағаттандыру үшiн облыстық (қалалық) педагог мамандардың бiлiмiн көтеру институттарының информатика кабинетiнiң меңгерушiлерi мен әдiскерлері және шығармашылықпен жұмыс жасайтын информатика мұғалімдері санаты таңдап алынды.

Курстың мақсаты – 12-жылдық бiлiм беру жүйесiне көшу жағдайында информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытудағы құрылымдар мен мазмұнындағы өзгерiстердi  әдiскерлерге түсiндiру арқылы осы бағыттағы  бiлiм деңгейлерiн жетiлдiру.

Курстың мiндеттерi:

—         тыңдаушыларды 12-жылдық бiлiм беру жүйесiне көшу жағдайында информатиканы кәсіби бағытта оқытудың тұжырымдамалық негiздерімен таныстыру;

—          тыңдаушыларды информатика пәнiн кәсіби бағытта  оқытудың құрылымы мен мазмұнындағы өзгерiстермен таныстыру;

—          тыңдаушыларды компьютерлік дизайнда жұмыс жасау технологиясымен  таныстыру, оны ғылыми-теориялық және дидактикалық тұрғыдан негіздеп, таңдауға үйрету;

—         тыңдаушыларды Coreldraw және Photoshop программаларының жұмыс жасау технологиясымен таныстырып, графикалық ортада ақпараттарды түрлендіруге  үйрету;

—         тыңдаушыларды информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытудың  теориялық негiздерiмен  және дидактикалық бiрлiктерiмен  қаруландыру;

—         тыңдаушыларды информатиканы оқытудың тәрбиелік мәселелерін шешу білімімен қаруландыру;

—         тыңдаушыларға информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытуда мұғалiмдерге  қойылатын қазiргi талаптарды жан-жақты үйрету арқылы  олардың кәсiби шеберлiгiн жетiлдiру.

Курстың мазмұны 3 модульден  тұрады:

I. Нормативтiк-құқықтық модуль

1.     12-жылдық бiлiм беру жүйесiне көшуде информатика пәнін оқытудың мемлекеттік білім стандартының мақсаттары мен мiндеттерi

2.     12-жылдық бiлiм беру жүйесiне көшу жағдайында информатиканы 1-12 сыныптарда оқытудың тұжырымдамасының мақсаты мен келелi мiндеттерi

3.     Информатика мұғалiмдерiнiң қызметiн бағалауға қойылатын қазiргi талаптар

II. Ғылыми-теориялық модуль

1.     Информатика пәнiн кәсіби бағытта  оқытудың мазмұнын талқылау.

2.     Информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытуда компьютерлік дизайнды  енгiзудiң теориялық негiздемесi

III. Педагогикалық-психологиялық модуль

1.      Информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытудың сапасын арттыру жолдары.

2.      Информатика пәнiн кәсіби бағытта оқытуда компьютерлік дизайнды енгізудің  дидактикалық негiздерi.

3.      Графиктік ортада түрлі ақпараттарды түрлендірудің дидактикалық негiздерi.

4.      Coreldraw және Photoshop программаларын үйретудің  дидактикалық аспектiлерi.

5.      Информатика пәнiн мамандыққа баулу бағытында 11-12 сыныптарда оқытудың дидактикалық аспектiлерi.

6.      информатика пәнін кәсіби бағытта оқытудың трәбиелік мәселелері.

Курстың мазмұнына сәйкес дәрiске – 24 сағат, зертханалық-тәжiрибелiк  сабаққа – 48 сағат бөлiнген.

Курс бағдарламасының құрылымында негiзгi бөлiмнiң мазмұндары, тыңдаушылардың бiлiмi мен бiлiктiлiгiне қойылатын талаптар, зертханалық-тәжiрибелiк сабақтың жоспары, тыңдаушылардың бiлiмiне қойылатын бақылау сұрақтары қарастырылған.

 

Сеймур Гинсбург

Сеймур Гинсбург (1927 ж. 12 желтоқсан — 2004 ж. 5 желтоқсан) — американдық ізашар автоматтар теория, ресми тіл теория, және дерекқор теория, атап айтқанда; және Информатика, жалпы алғанда. Оның жұмысы теориялық Информатиканы математика және электротехника пәндерінен ажыратуда әсер етті.

Мансап барысында Гинсбург теориялық Информатикада әр түрлі тақырыпта 100-ден астам жұмыс және үш кітап шығарды.

Өмірбаян

Сеймур Гинсбург өзінің B.S. бастап Нью-Йорктің қалалық колледжі 1948 ж., онда бірге оқитын студентпен бірге Мартин Дэвис ол сабақ беретін үздік математика сабағына қатысты Эмиль Пост.[1] Ол PhD докторы дәрежесіне ие болды. жылы Математика бастап Мичиган университеті 1952 жылы оқыды Бен Душник.

Гинзбургтың кәсіби қызметі 1951 жылы математика кафедрасының ассистенті лауазымын қабылдағаннан басталды Майами университеті Флоридада. Ол назарын толығымен қарай бұрды Информатика 1955 жылы ол Калифорнияға жұмыс істеуге көшкен кезде Northrop корпорациясы. Ол мұны позициялармен ұстанды Ұлттық кассалық корпорация, Hughes Aircraft, және Жүйені дамыту корпорациясы.

SDC-де Гинсбург алдымен абстрактілі машиналар теориясына шоғырланды.[2] Кейін ол формальды тіл теориясына және Информатика ғылымдарының негіздеріне арналған ғылыми жобаны құрды және басқарды. Зерттеу тобының мүшелері: Шейла Грейбах, Майкл А. Харрисон, Джин Роуз, Эд Испанье, және Джо Уллиан. Осы топтан шыққан жұмыс Информатика теориясын басқа салалардан ерекшелеп, Гинзбургты теориялық Информатика қоғамдастығының орталығына қояды.[3]

Бұл SDC жылдары жас болды Джефф Ульман бір жазды Гинсбургте жұмыс істеді, формальды тіл теориясын және информатика теориясының зерттеулеріне кең көзқарасты үйренді. Al Aho Ульманның Гинзбургпен жазын Ахоның компьютерлік ғылымдағы мансабына ықпалы зор деп есептеді. Ахо сұхбатында, ол PhD докторантурасында оқып жүргенде Принстонда информатика аз болғанын еске түсірді. Алайда, Ульман Гинсбургпен бірге жазынан оралғаннан кейін, ол Ульманның «негізінен сабақ берді» деп мәлімдеді Хопкрофт, және мен, ресми тіл теориясы ».[4]

Гинзбург факультетіне қосылды Оңтүстік Калифорния университеті 1966 жылы ол оның құрылуына көмектесті Информатика 1968 ж. кафедрада марапатталды Гуггенхайм стипендиясы 1974 жылы әлемді аралап, өзі құруға көмектескен теориялық Информатика бағыттары бойынша дәрістер оқыды. 1978 жылы Гинсбург Флетчер Джонстың USC информатика кафедрасының алғашқы профессоры атанды, 1999 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы кафедрада жұмыс істеді. 1970 жж. Дейін ресми тіл теориясы мен автоматтары бойынша жұмысын жалғастырды.

1980 жылдары USC-де Гинсбург арналған ғылыми топ құрды Дерекқор теория. Ол алғашқы PODS ұйымдастырды (Деректер қоры жүйелерінің принциптеріне арналған симпозиум) Марина дель Рей 1982 ж. және конференцияның 1990 жж. қозғаушы күші болды. Ол 64 жасқа толуына орай 1992 жылғы PODS-те күтпеген сессиямен марапатталды. Festschrift өңдеген Джефф Ульман орай оның құрметіне жасалған.[5]

Гинзбургтың мансабы 1999 жылы кенеттен аяқталды, ол оған диагноз қойылды Альцгеймер ауруы. Ол белсенді оқытушылық қызметтен кетіп, USC-де информатика профессоры болды. Ол өзінің соңғы жылдарын денсаулығының нашарлауымен 2004 жылдың 5 желтоқсанында өлгенше өткізді.

Жылы жарияланған мемориалда Гинсбург жақсы еске алынды ACM SIGMOD Жазба[3] 2005 ж. Информатика теориясына қосқан үлесінен басқа, ол өзінің зерттеу жұмысына бағыттылығының айқындығымен және PhD докторанттардың кеңесшісі ретіндегі маңыздылығымен есінде қалды. Ол сондай-ақ жас зерттеушілерді жомарт қолдаумен есте қалды. Гинсбургтың тәлімгерлігі, оның PhD докторанттары емес, пайда тапқандар: Джонатан Голдстайн, Шейла Грейбах, Майкл А. Харрисон, Ричард Халл, және Джефф Ульман.

Кәсіби жарналар

Гинзбургтың алғашқы жұмысы шоғырланған автоматтар теориясы. 1958 жылы ол дәлелдеді »бәрібір«тізбектің минимизациясы міндетті түрде минималды нәтиже бермейді.[6] Оның автоматтар теориясындағы жұмысы теория қауымдастығын теориялық бағытқа ауыстыруға әкелді. Бұл жұмыс 1962 жылы машиналар математикасы туралы кітап шығарумен аяқталды.[7]

Гинсбург оған назар аударды ресми тіл теориясы 1960 жылдары. Ол оқыды контекстсіз грамматика және 1966 жылы контекстсіз тілдерге белгілі жан-жақты шолуды жариялады.[8] Арасындағы байланысты бірінші болып Гинзбург байқады контекстсіз тілдер және »АЛГОЛтәрізді »тілдер.[9] Бұл өрісті әкелді ресми тіл теориясы шыдау бағдарламалау тілі зерттеу. Гинзбургтің контекстсіз грамматика мен итеріп түсетін акцепторлар бойынша нәтижелері осы аймақтағы ең терең және әдемі болып саналады. Олар ресми тілдер мен автоматтар саласында жұмыс істейтін көптеген информатиктер үшін стандартты құралдар болып қала береді.[3] Осы кезде оның көптеген еңбектері басқа да белгілі ресми тіл зерттеушілерімен, оның ішінде авторлармен бірге жазылған Шейла Грейбах, және Майкл А. Харрисон.

Ресми жүйелердің әртүрлі көзқарастарының бірігуі Гинзбург жұмысының тұрақты тақырыбы болды.[3] Ресми тіл теориясында оның еңбектері грамматикалық жүйелер, акцепторлық жүйелер мен тілдер отбасыларының алгебралық сипаттамалары арасындағы байланысты зерттеді. Бұл жұмыстың шарықтау шегі ең терең тармақтарының бірін құру болды Информатика, Тілдердің рефераттық отбасылары, бірлесе отырып Шейла Грейбах 1967 жылы.[10][11]

1974 жылы Гинсбург, бірге Армин Б. Гинсбург, Сеймур; Шу, Нан С .; Simovici, Dan A. (1999), «Деректерді автоматты түрде қайта құрылымдау», Әмбебап компьютерлік ғылымдар журналы, 5 (4): 243–299

Сыртқы сілтемелер

Теоретическая информатика | Массачусетский технологический институт математики

Эта область включает в себя две подобласти: теория алгоритмов, которая включает проектирование и анализ вычислительных процедур; и теория сложности, которая включает в себя усилия, чтобы доказать, что в определенных случаях не существует эффективных алгоритмов, и который исследует систему классификации вычислительных задач. Время, память, случайность и параллелизм являются типичными мерами вычислительных усилий.

Теоретическая информатика – это естественный мост между математикой и компьютером науки, и обе области выиграли от связи. Поле очень активное, с захватывающими прорывами и интригующими задачами. П =? Проблема NP является одной из семь глиняных проблем тысячелетия. Недавняя полиномиальная простота времени алгоритм получил исследовательскую награду Clay Math.

Массачусетский технологический институт уже несколько десятилетий является ведущим центром теоретической информатики.Сильная группа преподавателей кафедры EECS также работает в этой области и проводит совместные деятельность с факультетом математики через CSAIL. Криптосистема RSA и Akamai Технологии — это две важные истории успеха, которые были разработаны Mathematics и Преподавательский состав кафедры ЭВС.

Наша группа исследует активные области, такие как квантовые вычисления, аппроксимация алгоритмы, алгоритмы в теории чисел, распределенные вычисления и теория сложности.

Мишель Гуманс Алгоритмы, комбинаторика и оптимизация

Джонатан Келнер Теоретическая информатика

Том Лейтон Теоретическая информатика, комбинаторика

Дор Минзер

Анкур Мойтра Теоретическая информатика, машинное обучение

Эльханан Моссель Вероятность, алгоритмы и выводы

Петр Шор Квантовые вычисления, квантовая информация

Майкл Сипсер Алгоритмы, теория сложности

Мадху Судан Связь и вычисления

Омри Бен-Элиэзер Алгоритмы и теоретическая информатика

Цзунчен Чен Методы Mcmc и машинное обучение

Уильям Коул Фрэнкс

Колин Сандон кластеризация графов, теория обучения

Тасуку Сома Комбинаторная оптимизация и машинное обучение

Андрей Хесин

Нитья Мани

Никон Вафа

*Только неполный список аспирантов

Теоретическая информатика | Журнал

Theoretical Computer Science является математическим и абстрактным по духу, но его мотивация основана на практических и повседневных вычислениях.Его цель состоит в том, чтобы понять природу вычислений и, как следствие этого понимания, предоставить более эффективные методологии. Приветствуются все статьи, вводящие или изучающие математические, логические и формальные понятия и методы, при условии, что их мотивация явно связана с областью вычислений .

Любые вопросы по материалам и рецензированию следует направлять в редакцию TCS: [email protected].

Статьи, опубликованные в Theoretical Computer Science , сгруппированы в три раздела в зависимости от их характера.Первый раздел «Алгоритмы, автоматы, сложность и игры» посвящен изучению алгоритмов и их сложности аналитическими, комбинаторными или вероятностными методами. Он включает в себя всю область абстрактной сложности (т.е. все результаты об иерархиях, которые могут быть определены с помощью машин Тьюринга), всю область теории автоматов и языков (включая автоматы на бесконечных словах и бесконечных языках), всю область геометрические (графические) приложения и вся область измерения производительности системы с использованием статистических методов.

Второй раздел «Логика, семантика и теория программирования» посвящен формальным методам проверки свойств программ или реализации формально описанных языков; он содержит все статьи, касающиеся семантики последовательных и параллельных языков программирования . В этом разделе публикуются все формальные методы решения этих проблем, включая методы перезаписи, абстрактные типы данных, автоматическое доказательство теорем, исчисления, такие как SCP или CCS, сети Петри, новые логические исчисления и разработки категориальных методов.

Третий раздел, «Естественные вычисления», посвящен изучению вычислений, происходящих в природе , и вычислений, вдохновленных природой. В быстро развивающейся области компьютерных наук , естественные вычисления играют важную роль катализатора синергии созданных человеком вычислений с вычислениями, происходящими в природе. Эта синергия приводит к более глубокому и широкому пониманию природы вычислений. Хотя естественные вычисления также связаны с экспериментами и приложениями, этот раздел теоретической информатики сосредоточен на теоретических аспектах естественных вычислений, имеющих явное отношение к вычислениям.Среди прочего, он будет содержать статьи, посвященные теоретическим вопросам эволюционных вычислений, нейронных сетей, молекулярных вычислений и квантовых вычислений.

Теоретическая информатика теперь будет публиковать высококачественные продвинутые введения. Расширенные введения, которые проводятся только по приглашению, должны охватывать сфокусированную тему в рамках TCS на уровне, подходящем для ученого, который плохо знаком с этой темой и желает получить современное понимание.Статьи должны быть автономными, включая мотивацию и основные определения, и переходить к продвинутому материалу и/или открытым проблемам, которые могут, но не обязательно, включать новые результаты. Необходимо дать достаточное количество ссылок, чтобы предоставить читателю точки входа в исследовательскую литературу по теме, а также истоки основных идей. Материалы будут проходить стандартный процесс проверки TCS.

Теоретическая информатика | University of Colorado Boulder

Добро пожаловать на сайт группы теории CS в CU Boulder! Наши преподаватели и студенты изучают все аспекты теоретической информатики, от основных областей, таких как алгоритмы, сложность и криптография, до связей с другими областями, такими как машинное обучение, алгебраическая геометрия, экономика, динамические системы, биология и теория управления.

Подпишитесь на нас @bouldertheory в Твиттере. Чтобы узнать о предстоящих докладах, мероприятиях и других возможностях, присоединитесь к списку рассылки cs-theory-announce.

Посетите наши семинары по теории и группы чтения по теории .

Позиции

  • Мы растущая группа, и в настоящее время мы принимаем студентов как на степень магистра, так и на докторантуру.

Факультет

Джон Блэк: криптография, комбинаторные алгоритмы, теория графов
Рафаэль Фронжилло: теоретическое машинное обучение, алгоритмическая экономика, символическая динамика
Джошуа Грохов: вычислительная сложность (особенноалгебраические и геометрические), алгебраические алгоритмы, сложные системы и динамика, сложные сети
Александра Колла: теория спектральных графов, гипотеза уникальных игр, алгоритмы, сложность, выпуклое программирование, квантовые вычисления
Ашутош Триведи: анализ киберфизических систем, стохастические системы, логика и автоматы
Бо Ваггонер: алгоритмическая теория игр, теоретическое машинное обучение, дифференциальная конфиденциальность

Теоретический факультет

Стивен Беккер, Прикладная математика: выпуклая и невыпуклая оптимизация, обработка сигналов, численная линейная алгебра, сжатое зондирование и восстановление разреженных/низкоранговых тройные многообразия, векторные расслоения, пространства модулей)
Лицзюнь Чен, CS и телекоммуникации: оптимизация, управление, теория игр, теория сетевых систем
Аарон Клаузе, CS и Институт BioFrontiers: сетевые науки, вычислительные социальные науки, биология вычислительных систем
Дэвид Грант, математика : теория чисел (нахождение рациональных точек на кривых и абелевых многообразиях), пространственно-временные коды, криптография
Кейт Кернс, Математика: алгебра, логика, комбинаторика
Питер Майр, Математика: алгебра, основы, вычислительные задачи
Клэр Монтелеони, CS: машина алгоритмы и теория обучения (потоки данных, неконтролируемое обучение, латентная структура, конфиденциальность), приложения для общественного блага (климатическая информатика, окружающая среда, устойчивое развитие). способность)
Гжегож Розенберг, CS (адъюнкт) и Лейденский университет: вычисления ДНК, теория параллельных систем, теория переходных систем, теория следов, преобразования графов, формальные языки и автоматы, 2-структуры
Шрирам Санкаранараянан, CS: кибер- анализ физических систем, вероятностная проверка программ, рандомизированные алгоритмы
Грэм Смит, физика и JILA: квантовая информация, квантовые вычисления, теория Шеннона, исправление ошибок, физика информации
Кэтрин Штейндж, математика: криптография и теория чисел, включая постквантовую криптографию
Агнес Сендрей, Математика: алгебра, комбинаторика, логика (включая вычислительные задачи)
Джонатан Уайз, Математика: алгебраическая геометрия (логарифмическая геометрия, теория деформации, модули кривых, теория Громова-Виттена)

Постдоки

Текущий

Юэн Дэвис
Натан Линдзи

Бывший

Абхирам Натараджан (сейчас научный сотрудник EPSRC в U.Уорик)
Эрик Реквердт

к.т.н. Студенты

Gabriel Andrade
Robin Bowers
Charles Carlson
Jessie Finocchario
Robert Green
Dhamma Kimpara
Стивен Kordonovy
Sangman Lee (Math)
Michael Levet
Rick Nueve
Joel Ornstein (Math)
Maneesha Papireddygari
Sharadha Srinivasan (в отпуске)
Аниш Тилагар

Тайлер Шрок (математика, выпускница 2019 г., сейчас работает в Google)

Магистранты

Абхишек Лолаж

Студенты-исследователи

Текущий

Эмма Гудвилл
Сэм Эверетт

Бывший

Роберт Гомес (защита старшей диссертации в 2021 г.)
Джастин Кай (защита старшей диссертации в 2020 г.)
Тарек Томе (американский университет им.Бейрут, лето 2019 и 2020 гг.)
Майкл Клячман (средняя школа, лето 2020 г.)
Роберт Коуп (CU Boulder, осень 2019 г.)
Arthur Pellegrino (CU Boulder, лето 2019 г.)
Luke Meszar (CU Boulder, защита старшей диссертации, весна 2019 г.)
Сэм Шлезингер (Университет штата Массачусетс, Амхерст, лето 2018 г.)
Джейми Такер-Фольц (Амхерст, лето 2017 г., в настоящее время на программе докторантуры в Гарварде)
Майкл Вьенно (CU Boulder, учебный год 2017-2018) Боулдер, защита старшей диссертации весной 2017 г.)
Ян Сонг (CU Boulder, 2016-2017 учебный год)
Brennan McConnell (CU Boulder, защита старшей диссертации весной 2017 г.)
Эллиот Гороховский (средняя школа, 2016-2017 учебный год)

Высшие курсы

Базовая теория

CSCI 5454: Алгоритмы [последнее предложение]
CSCI 5444: Теория вычислений [последнее предложение]
CSCI 5114: Практическая сложность алгоритмов [начато осенью 2019 г., проходит раз в два года]
CSCI 5654: Линейное и целочисленное программирование [последнее предложение] [ Coursera]
CSCI 6114: Теория вычислительной сложности [текущая версия, раз в два года]
CSCI 6214: Рандомизированные алгоритмы [новый курс! Первое предложение осенью 2021 г., раз в два года]
CSCI 6314: Алгоритмическая экономика [новый курс! Первое предложение весной 2022 г., аналогично курсу по этой теме]
CSCI 6564: Расширенные алгоритмы [последнее предложение]
CSCI 5254: Выпуклая оптимизация [последнее предложение]
CSCI 7000: Криптография и криптоанализ [последнее предложение (применено)]

Родственные курсы

CSCI 5314: Алгоритмы в молекулярной биологии [последнее предложение]
CSCI 5352: Сетевой анализ и моделирование [последнее предложение]
MATH 4440/5440: Математика кодирования и криптографии [последнее предложение]
CSCI 7000: Тензоры и вычислительная сложность [последнее предложение] Fall ’17]
CSCI 5854: Основы киберфизических систем

Почетный

Анджей Эренфойхт, заслуженный профессор
Гарольд «Хэл» Габоу, заслуженный профессор

Теория в Беркли

Это домашняя страница теоретической группы факультета EECS Калифорнийского университета в Беркли.

Беркли — одна из колыбелей современной теоретической информатики. За последние тридцать лет наши аспиранты, а иногда и их консультанты, проделали фундаментальную работу по NP-полноте, криптографии, дерандомизации, вероятностно проверяемым доказательствам, квантовым вычислениям и алгоритмической теории игр. Мягкая погода, знаменитые закусочные (см. здесь и здесь) и атмосфера сотрудничества, как известно, способствуют отличному построению теории и решению проблем.

Кроме того, Институт теории вычислительной техники Саймонса в Беркли регулярно собирает исследователей со всего мира, ориентированных на теорию, для совместной работы над сложными проблемами.Институт организует серию программ, основанных на темах (см. текущие и будущие программы и прошлые), поддерживаемых семинарами (см. текущие и будущие семинары и прошлые) и другими мероприятиями.

По средам наша группа собирается на Theory Lunch, мероприятие, включающее неформальный обед, за которым следует презентация на доске; это позволяет много общаться, в том числе с нашими друзьями из статистики и математики (а иногда и из физики и химии). По пятницам TGIF, неформальный студенческий семинар, закрытый для преподавателей, предоставляет студентам удобную возможность узнать о работе друг друга.

Некоторые из наших текущих задач сосредоточены на использовании вычислений в качестве объектива для науки. Подобно вероятностному мышлению прошлого века, вычислительное мышление даст математике и науке в целом новый язык и возможность формулировать новые фундаментальные вопросы. Мы изучаем применение теоретической информатики во многих науках, включая экономику (с нашей работой по вычислительной теории игр и проектированию механизмов), физику (с нашей работой по случайным структурам и квантовым вычислениям), биологию и чистую математику (особенно геометрию, функциональный анализ и аддитивная теория чисел).Ключевые проблемы алгоритмов, теории сложности и криптографии, конечно же, остаются дорогими нашему сердцу.

Если вы хотите поступить на факультет EECS в Беркли в качестве аспиранта, подайте заявку на нашу докторскую степень. программа. Если ты заинтересованы в возможностях постдока в Калифорнийском университете в Беркли для работы с группа теории, нажмите здесь.

События

  • Теоретический обед по средам с 12:00 до 13:00, Wozniak Lounge
  • Теоретический семинар (чаще всего) по понедельникам, с 16:00 до 17:00, Wozniak Lounge
  • TGIF по пятницам, 15:30-17:00, Theory Lounge

Курсы

Курсы бакалавриата

Высшие курсы


Расписание курсов CS на этот семестр здесь, а на следующий семестр здесь.

14-й Латиноамериканский симпозиум по теоретической информатике

НОВИНКА 20 января 2021 г.

LATIN 2020 удался, спасибо всем участникам!
Доступны фотографии с мероприятия, а также небольшой трейлер.
Весь плейлист можно посмотреть здесь.

8 января 2021 г.

Мы решили сделать заключительное слово сразу после окончания технических сессий.
Итак, присоединяйтесь к нам в аудитории (а оттуда перейдите в Zoom) в 16:30.
После этого всем предлагается вернуться в вестибюль.

7 января 2021 г.

Материалы доступны бесплатно в следующем месяце.

5 января 2021 г.

По техническим причинам мы внесли в программу два изменения:
1) доклад к статье «Улучшенные верхние границы констант роста Полимино и поликубы», которую будет давать Мира Шалах. со вторника до 11 часов четверга, на сессии 8.
2) доклад к статье «Динамически оптимальные самонастраивающиеся одноисточниковые Tree Networks» Чена Авина будет повторен в 16:00 в пятницу, на сессии 13.

5 января 2021 г.

Произошло небольшое изменение программы: доклад на бумаге «Заказал Strip Packing», который будет давать Виллем Сонке, пошел с 11 часов. С четверга до 15:50 пятницы, в сессии 13.

3 января 2021 г.

Программа со всеми запрограммированными деятельность завершена.
Заголовки и тезисы пленарных докладов, а также постеры доступный.

10 декабря 2020 г.

Вышла полная версия программы доступный.

2 декабря 2020 г.

Предварительная версия программы в наличии и место проведения определено.

24 ноября 2020 г.

Регистрация открыта!

9 ноября 2020 г.

Приносим свои извинения за то, что долго не сообщали вам новости о ЛАТИНЕ 2020.

Местный организационный и руководящий комитеты приняли решение провести LATIN онлайн с 5 по 8 января 2021 года.

Надеемся, что проведение мероприятия онлайн позволит всем принять участие, и это сделает встречу интересной один.

Производство находится в производстве, и доказательства должны быть получены авторами в ближайшее время.

20 апреля 2020 г.

Местный организационный комитет и Руководящий комитет принято решение о переносе конференции на 2021 год.

Окончательные даты и дополнительная информация будут предоставлены в будущем.

Мы надеемся, что вы все в безопасности, и мы надеемся увидеть вас на конференция в 2021 году!

13 марта 2020 г.

После тщательного рассмотрения текущей вспышки Коронавируса, Местный организационный комитет LATIN 2020 решил поставить регистрация временно приостановлена.

Убедительно просим всех участников не совершать никаких поездок или договоренности о размещении на данный момент.
Местный оргкомитет продолжит следить за последними разработки тщательно.
Мы будем обновлять этот сайт новыми новостями, как только сможем.

Главной заботой местного оргкомитета является здоровье всех участников конференции и ограничение распространения данной новая болезнь.
Ситуация меняется каждый день и некоторые страны и некоторые учреждения вводят различные ограничения.

Желаем Вам всего наилучшего и благодарим за поддержка ЛАТИНЫ 2020!

Электронные заметки по теоретической информатике

Электронные заметки по теоретической информатике


  Домашняя страница ENTCS Macro

Публикация Электронные заметки по теоретической информатике были прекращены в конце 2020 года.Elsevier продолжит поддерживать архив на своей платформе ScienceDirect © . Некоторая информация об ENTCS представлена ​​на этом сайте в исторических целях.

Новый сериал, который станет преемником ENTCS, начнет выходить в 2022 году. Новости о новом сериале ищите на этом сайте.

Электронные заметки по теоретической информатике — это онлайн-серия, посвященная публикации материалов высококачественных исследовательских конференций и семинаров по теоретической информатике.ENTCS была с открытым доступом , была опубликована и (продолжает) поддерживаться компанией Elsevier Science B.V. на ее платформе ScienceDirect © .

ENTCS не принимала заявки на отдельные статьи — ее целью была публикация материалов конференций и семинаров исключительно в Интернете. Этот сайт был посвящен предоставлению информации об электронных заметках

по теоретической информатике, в том числе о том, как подавать предложения для публикаций в серии, а также о том, как подготовить файлы к публикации с использованием макрофайлов LaTeX, используемых для публикации материала в ENTCS.
Электронные заметки по теоретической информатике были основаны в 1995 году Майклом Мисловом (Тулейн) и Морисом Ниватом (Парижский университет). Первый том серии — Материалы одиннадцатой конференции MFPS состоявшейся в Тулейне в апреле 1995 года и опубликованной позже в том же году. ENTCS предоставляется оперативная публикация материалов конференций, конспектов лекций, тематических монографии и подобные публикации, представляющие интерес для теоретического сообщества информатики и математики.ENTCS был опубликован в электронном виде на ScienceDirect © , основная платформа Elsevier для электронных публикаций. ENTCS был первым исключительно онлайн-сериалом, в котором использовалась всемирная паутина в качестве средства для быстрой публикации. и широкое распространение томов этой серии. Особенно, материалы, которые были готовы к началу конференции могут быть доступны онлайн одновременно с конференцией.
 
Любые вопросы о ENTCS или этом сайте должны быть адресованы entcs AT math.tulane.edu .

Электронный журнал открытого доступа по теоретической информатике

Что нового?

Новые возможности

Специальные выпуски в процессе Специальные выпуски завершено Последние элементы в Библиотека оглавления Серия опросов выпускников

Недавно опубликованные статьи

(CCC19) указывает Статьи специального выпуска CCC 2019
(CCC18) указывает Статьи специального выпуска CCC 2018
(CCC17) указывает Статьи специального выпуска CCC 2017
(CCC16) указывают Статьи специального выпуска CCC 2016
(AR19) указывают APPROX-RANDOM Статьи специального выпуска 2019 г.
(RAN18) указывают Статьи специального выпуска RANDOM 2018
(AR16) указывает ПРИБЛИЗИТЕЛЬНО СЛУЧАЙНО 2016 Статьи специального выпуска
  • Том.18, статья 3 (AR16) Пасина Манурангси, Притума Наккирана и Луки Тревизана.
  • Том. 18, статья 2 (RAN18) Синь Ли, Шачар Ловетт и Цзяпэн Чжан.
  • Том. 18, статья 1 (RAN18) Предисловие приглашенных редакторов к Специальный выпуск RANDOM 2018 от Эндрю Друкера
  • Том. 17, статья 11 (CCC19) Игоря К. Оливейры, Яна Пича и Рахула Сантанама.
  • Том. 17, статья 10 (CCC16) Майкла А.Forbes, Амир Шпилька, Иддо Цамерет и Ави Вигдерсон
  • Том. 17, статья 9 (CCC19) Райана О’Доннелла и Целила Шрамма.
  • Том. 17, статья 8 Дмитрия Гавинского
  • Том. 17, статья 7 (AR19) Марка Бана и Джастина Талера.
  • Том. 17, статья 6 Юлии Чужой, Дэвида Хонг Кьюна Кима и Рахита Нимавата.
  • Том. 17, статья 5 Амира Аббуда, Роберта Краутгамера и Охада Трабелси.
  • Том.17, статья 4 (AR19) Джека Муртага, Омера Рейнгольда, Аарона Сидфорда и Салила Вадхана.
  • Том. 17, статья 3 (AR19) Предисловие приглашенных редакторов к ПРИБЛИЗИТЕЛЬНО-СЛУЧАЙНЫЙ 2019 Специальный выпуск Ивоны Безаковой, Нога Рон-Зеви и Ласло Вег
  • Том. 17, статья 2 (CCC19) Маттиаса Кристандла, Петера Враны и Йеруна Зюиддама.
  • Том. 17, статья 1 (CCC19) Джоша Алмана.
  • Том.16, статья 20 (CCC19) Зеева Двира и Аллена Лю.
  • Том. 16, статья 19 (CCC19) Предисловие приглашенных редакторов к Специальный выпуск CCC 2019 от Юваля Фильмуса
  • Том. 16, статья 17 Парикшита Гопалана и Амира Йехудаоффа.
  • Том. 16, статья 16 Амей Бхангале, Прахлад Харша и Гириш Варма
  • Том. 16, статья 15 (AR16) Майкла Б. Коэна, Кэмерона Муско и Якуба Пачоцкого.
  • Том.16, статья 14 Чандра Чекури и Ши Ли
  • Том. 16, статья 13, авторы Анкит Гарг, Мика Гёс, Притиш Камат и Дмитрий Соколов.
  • Том. 16, статья 12 Мохаммада Бавариана, Бадиха Гази, Элада Харамати, Притиша Каматха, Рональда Л. Ривеста и Мадху Судана.
  • Том. 16, статья 11, Скотт Ааронсон, Сэм Ганн
  • Том. 16, статья 10 Марка Бана, Робина Котари и Джастина Талера.
  • Том. 16, статья 9 Павла Грубеша.
  • Том.16, статья 8 Ифтаха Хейтнера, Томаса Холенштейна, Омера Рейнгольда, Салила Вадхана и Хётека Ви.
  • Том. 16, статья 7, Чин Хо Ли и Эмануэле Виола.
  • Том. 16, статья 6 Аниндии Де, Райана О’Доннелла и Рокко А. Серведио.
  • Том. 16, статья 5 Алессандро Кьезы, Питера Манохара и Игоря Шинкаря.
  • Том. 16, статья 4 Лицзе Чен
  • Том. 16, статья 3, Роксана Балешзар, Дипарнаб Чакрабарти, Рамеш Кришнан С.

    Leave a comment